Restoran mətbəxində davlumbaz seçimi avadanlıq siyahısının sonuna saxlanılan məsələ kimi görünə bilər, amma zalda qoxu olub-olmaması, aşpazların iş şəraiti və yanğın təhlükəsizliyi məhz bu seçimdən asılıdır. Səhv ölçülü davlumbaz tüstünü tuta bilmir, zəif ventilyator yağı kanalda saxlayır, axın havası unudulanda isə qapılar ağır açılır və qoxu zala dolur.
Aşağıda davlumbaz seçərkən baxılmalı olan əsas meyarları ardıcıllıqla izah edirik.
Ən çox yol verilən səhv davlumbazı mətbəxin ölçüsünə görə seçməkdir. Əslində əsas meyar onun altında duran avadanlıqdır: ocaqlar, manqal, tandır, fritöz, qril və onların bir xətt üzrə necə düzüldüyü.
Davlumbaz avadanlıq xəttindən hər tərəfdən bir qədər geniş götürülür. İsti tüstü yuxarı qalxarkən kənarlara yayılır və davlumbaz dar olanda tüstünün bir hissəsi onun yanından keçib birbaşa mətbəxə, oradan da zala gedir. Xüsusilə manqal və qril kimi çox tüstü verən avadanlığın üstündə bu ehtiyat payı vacibdir.
Hündürlük də rol oynayır. Davlumbaz avadanlıqdan çox yuxarıda asılanda tüstü onun səthinə çatana qədər dağılır. Çox aşağıda olanda isə aşpazın işinə mane olur. Bu səbəbdən ölçü və quraşdırma hündürlüyü baxış zamanı avadanlığın planına görə birlikdə müəyyən edilir.
Divar tipli davlumbaz avadanlıq xətti divara bitişik olanda istifadə olunur. Bir tərəfdən divar tüstünü yönləndirir, ona görə belə davlumbaz tüstünü daha asan tutur.
Ada tipli davlumbaz avadanlıq mətbəxin ortasında, hər tərəfdən açıq yerləşəndə seçilir. Burada tüstü hər istiqamətə yayıla bildiyi üçün davlumbazın ölçüsü və sorma gücü divar tipindən daha böyük götürülür.
Peşəkar mətbəxlərdə davlumbaz adətən paslanmayan poladdan hazırlanır. Bu material yağdan və yuyucu vasitələrdən korlanmır, təmizlənməsi asandır.
Yağ filtri davlumbazın ən vacib hissələrindən biridir. Onun vəzifəsi yağ hissəciklərini kanala çatmamış tutmaqdır.
Filtrlərin sayı və ölçüsü davlumbazın uzunluğuna görə seçilir. Onları çıxarıb yumaq rahat olmalıdır, çünki intensiv işləyən mətbəxdə bu iş tez-tez görülür.
Davlumbaz nə qədər yaxşı seçilsə də, havanı çəkən ventilyatordur. Tələb olunan hava həcmi avadanlığın növünə, sayına və gücünə görə hesablanır. Manqal və qril olan mətbəxdə bu həcm adi ocaqlı mətbəxdən xeyli çox olur.
Burada vacib bir məqam var: ventilyatorun kataloqda göstərilən gücü yalnız müqavimətsiz şəraitdə əldə olunur. Kanal uzun olanda, çox dönmə olanda və ya diametr kiçik seçiləndə real hava axını xeyli azalır. Ona görə ventilyator kanalın marşrutu bəlli olandan sonra seçilir.
Restoran mətbəxi üçün adətən isti və yağlı havaya davamlı radial (ilbiz) ventilyatorlar istifadə olunur. Onlar uzun kanalda və yüksək müqavimətdə də işini görür.
Kanalın özü sıx birləşmələrlə, mümkün qədər düz marşrutla çəkilməlidir. Yağ ən çox dönmələrdə və birləşmə yerlərində yığılır, buna görə servis üçün açıla bilən yerlər əvvəlcədən nəzərdə tutulur.
Davlumbaz mətbəxdən böyük həcmdə hava çıxarır. Bu havanın yerinə təmiz hava verilməyəndə mətbəx və zal mənfi təzyiq altında qalır:
Həll axın sistemidir: çöldən filtrlənmiş havanın mətbəxə və zala verilməsi. Düzgün qurulmuş sistemdə mətbəxdə bir az mənfi təzyiq saxlanılır ki, qoxu zala yox, davlumbaza getsin. Zalda isə qonaqlar üçün təmiz hava olur.
Bakıda kafe və restoranların çoxu yaşayış binalarının birinci mərtəbəsində yerləşir. Belə obyektlərdə kanalın harada bitəcəyi əsas sualdır. Qoxu pəncərələrə yaxın nöqtədən atılanda qonşular şikayət edir və sonradan sistemi dəyişmək lazım gəlir.
Variantlar adətən bunlardır: kanalı fasad boyunca dama qaldırmaq, binanın həyət tərəfinə çıxarmaq və ya mövcud şaxtadan istifadə etmək. Hansının mümkün olduğu binanın quruluşundan asılıdır və baxış zamanı yerində yoxlanılır.
Davlumbazın uzun müddət təhlükəsiz işləməsi üçün servis əvvəlcədən planlaşdırılmalıdır:
Yağ yığılmış kanal həm sistemin gücünü azaldır, həm də yanğın riski yaradır. Ona görə servis qrafikini açılış günündən müəyyən etmək düzgündür.
Restoran və ya kafe açırsınızsa, havalandırmanı mətbəx layihəsi ilə eyni vaxtda planlaşdırın. Davlumbaz quraşdırılması üçün pulsuz baxış sifariş edə bilərsiniz: usta obyektə gəlir, ölçü götürür və sistemin harada keçəcəyini yerində göstərir.
Xeyr, əsas meyar altındakı avadanlıq xəttidir. Davlumbaz ocaq, manqal və fritözlərin düzüldüyü xəttdən hər tərəfdən bir qədər geniş olmalıdır.
Peşəkar mətbəxdə labirint tipli metal filtrlər tövsiyə olunur. Onlar yağı yaxşı tutur, çıxarılıb yuyula bilir və tor filtrlərə nisbətən daha etibarlıdır.
Xeyr. Davlumbaz tüstünü tuta bilmirsə, ventilyatorun gücü kənardan qaçan tüstünü geri qaytarmır. Ölçü və güc birlikdə seçilməlidir.
İntensiv işləyən restoran mətbəxində filtrlər adətən həftəlik yuyulur. Kanalın peşəkar təmizliyi isə daha seyrək, iş rejiminə görə aparılır.